Anlaşmalı boşanma davası, tarafların tüm koşullar üzerinde önceden mutabık kaldığı durumlarda tek bir duruşmayla sonuçlanabilen özel bir yargılama sürecini izler. Bu sayfada, o duruşmanın nasıl işlediği, hâkimin hangi soruları yönelttiği ve tarafların bizzat hazır bulunma zorunluluğu ele alınmaktadır.
Davanın bu biçimde ilerleyebilmesi, Anlaşmalı Boşanma Davası sayfasında ayrıntılı açıklanan yasal koşulların eksiksiz karşılanmasına bağlıdır. Koşullar sağlandığında mahkeme, tarafları yalnızca bir kez huzuruna çağırarak iradelerini bizzat teyit eder ve protokolü onaylayabilir.
Tek Celsede Boşanma Nasıl Mümkün Olur?
Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi, en az bir yıl süren evliliklerde eşlerin birlikte başvurması ya da birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi hâlinde evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının kabul edileceğini düzenler. Bu yasal zemin, tek celsede tamamlanmanın hukuki dayanağını oluşturur; ancak uygulamada bunu belirleyen iki temel koşul vardır.
İlk koşul, boşanma protokolünün eksiksiz ve tutarlı olmasıdır. Protokolde nafaka, velayet, mal paylaşımı, kişisel ilişki düzeni ve varsa tazminat gibi tüm maddi-manevi sonuçların açıkça düzenlenmiş olması gerekir. Eksik ya da çelişkili maddeler hâkimin onayını geciktirebilir; duruşma ertelenebilir veya taraflardan ek beyan talep edilebilir.
İkinci koşul, tarafların duruşmada serbestçe ve baskı altında kalmaksızın iradelerini açıklamasıdır. Hâkim bu iradeyi bizzat değerlendirir; protokolü salt bir belge olarak onaylamaz. Beyanlar tutarlıysa ve protokol usule uygundur görülürse karar aynı celsede açıklanabilir.
Protokoldeki teknik hatalar tek celsede tamamlanmanın önündeki en sık karşılaşılan engeldir. Bu konuda Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Sık Yapılan Hatalar sayfası ayrıntılı bilgi sunmaktadır.
Duruşmada Hâkimin Sorduğu Sorular
Anlaşmalı boşanma duruşması, çekişmeli bir yargılama değildir; ancak hâkim tarafları pasif biçimde dinlemekle yetinmez. Kanun, hâkime protokolü ve taraf iradelerini bizzat denetleme yükümlülüğü yükler.
Hâkimin yönelttiği sorular genel olarak birkaç eksende yoğunlaşır:
- Boşanmaya kendi isteğiyle mi karar verdiği, herhangi bir baskı ya da tehdit altında bulunup bulunmadığı.
- Protokolün içeriğini okuyup okumadığı, maddeleri anlayıp anlamadığı ve tüm hükümlere özgür iradesiyle onay verip vermediği.
- Ortak çocuklar varsa velayet düzenlemesini, kişisel ilişki takvimini ve çocuk için kararlaştırılan nafakayı kabul edip etmediği.
- Nafaka, tazminat ve mal paylaşımına ilişkin maddeleri ayrıca teyit etmesi.
Hâkim bu sorulara verilen yanıtları tutanağa geçirir. Beyanlardan biri protokol içeriğiyle çelişirse ya da taraflardan biri iradesini kararlı biçimde ortaya koyamıyorsa hâkim protokolü onaylamayabilir; tarafları uzlaşmaya teşvik edebilir veya duruşmayı erteleyebilir.
Duruşmada çocuğa ilişkin düzenlemelere özel bir dikkat gösterilir. Velayet ve kişisel ilişki konusundaki beyanların çocuğun üstün yararıyla örtüşüp örtüşmediği hâkim tarafından ayrıca değerlendirilir; bu alandaki ayrıntılar için Anlaşmalı Boşanmada Velayet ve Kişisel İlişki sayfası incelenebilir.
Tarafların Duruşmaya Bizzat Katılım Zorunluluğu
Anlaşmalı boşanma davasında her iki tarafın duruşmaya bizzat katılması zorunludur. Hâkimin iradeyi doğrudan taraftan alması, bu yargılama türünün özünde yer alır; avukat aracılığıyla verilen beyan bu yükümlülüğün yerini tutmaz.
Taraflardan biri duruşmaya katılmaz ya da katılamayacağını bildirirse mahkeme duruşmayı erteler. Mazeretsiz devam eden gıyap hâlinde dava anlaşmalı boşanma olarak sürdürülemeyebilir; sürecin farklı bir zemine kayması söz konusu olabilir.
Yurt dışında yaşayan ya da sağlık engeli bulunan taraflar için istisna uygulamaları gündeme gelebilir; ancak bu durumlar somut koşullara ve mahkemenin takdirine bağlıdır, genel bir kural olarak değil, istisnai bir olanak olarak değerlendirilmelidir.
Avukat duruşmada hazır bulunabilir; bu hem usul güvencesi hem de protokol maddelerinin yerinde doğrulanması açısından işlevseldir. Av. Pınar Yılmaz Büyükurgancı’nın ele aldığı anlaşmalı boşanma süreçlerinde, protokolün hazırlanmasından duruşma aşamasına kadar yargılamanın her adımı hukuki denetim altında yürütülmektedir.
Anlaşmalı boşanma davasının genel işleyişine dönmek için Anlaşmalı Boşanma Davası sayfasını, Antalya’daki boşanma süreçleri hakkında kapsamlı bilgi için Antalya Boşanma Avukatı sayfasını inceleyebilirsiniz.
Duruşmanın tek celsede sonuçlanabilmesi için duruşma hazırlığı için avukat desteği alınması yararlıdır.
