Bu yazımızda Hollanda Boşanma Kararının Tanıma ve Tenfizi (erkenning van de echtscheiding) hakkında Boşanma kararının Türkiye’de geçerliliği, Nüfus kütüğüne tescil şartları, Birlikte başvuru ile tanıma, Avukatsız tanıma-tenfiz mümkün mü?, Tanıma-tenfiz davasının süresi, Apostil nedir?, Tanımada gerekli belgeler, Hollanda boşanma kararının tanınmaması halinde ortaya çıkan sorunlar, Tanıma-tenfiz için süre var mı?, Türkiye’ye gelmeden tanıma-tenfiz ve Hangi durumlarda tenfiz davası açılır? konularıyla ilgili bilgilendirmeler bulunmaktadır. Antalya tanıma tenfiz avukatı Antalya Avukat ve Arabulucu Pınar Yılmaz Büyükurgancı ile iletişime geçmek ve hukuk danışmanlığı hizmeti almak için +90 (537) 899 67 11 telefondan iletişime geçebilirsiniz.
Hollanda Boşanma Kararının Tanıma ve Tenfizi (erkenning van de echtscheiding) Hakkında Bilgilendirmeler
Hollanda boşanma kararının Türkiye’de sonuç doğurabilmesi için kararın tanınması (yalnızca nüfus kaydı bakımından şartları varsa 5490 sayılı Kanun m.27/A uyarınca idari tescil) ve gerektiğinde tenfiz edilmesi gerekir. Hollanda’da yaşayan Türk vatandaşları ile Pembe/Mavi Kart sahipleri çeşitli sebeplerle evliliklerini Hollanda mahkemelerinde sona erdirebilmektedir. Hollanda mahkemesinin boşanmaya hangi ülke hukukunu uygulayacağı, Hollanda’nın kendi kanunlar ihtilafı kurallarına göre belirlenir.
Uygulamada Hollanda mahkemeleri boşanma davalarında çoğunlukla Hollanda boşanma hukukunu uygulamaktadır.
Hollanda’da boşanan Türk vatandaşları, çifte vatandaşlar ve mavi kartlı kişiler boşanmayı Türkiye’de nüfus kayıtlarına işletmedikleri takdirde Türkiye’de hâlâ evli görünürler. Bu nedenle pek çok kişi “Hollanda’da boşandım ama Türkiye’de evli görünüyorum”, “Yurtdışında boşandım ama Türkiye’de hâlâ evliyim, neden?” gibi sorular yöneltmektedir.
Boşanma Kararının Tanınması ve Nüfus Kütüğüne Tescili
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’na eklenen 27/A maddesine göre yurtdışında adli veya idari makamlarca verilen boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya evliliğin mevcut olup olmadığına ilişkin kararlar, belirli koşulların sağlanması şartıyla nüfus kütüğüne tescil edilebilir. Kararın, verildiği devlet kanunlarına göre konusunda yetkili adli veya idari makam tarafından verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekmektedir.
Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenmiştir.
26 Mart 2020 tarihindeki kanun değişikliğiyle birlikte, taraflardan birinin ölmesi veya yabancı devlet vatandaşı olması hâlinde birlikte başvuru zorunluluğu kaldırılmıştır. Böylece Türk vatandaşı olan tarafın tek başına başvuru yapabilmesi mümkün hâle gelmiştir.
Anlaşarak Birlikte Başvuru Yapanlar Tanıma Tenfiz Davası Açmak Zorunda Mı?
Eski eşler birlikte başvuru yapmayı kabul ediyorsa dava açmadan Hollanda boşanma kararının tanınması mümkündür. Bu başvuru konsolosluklardan veya Türkiye’deki nüfus müdürlüklerinden yapılabilir. Ancak:
Her iki eş birlikte başvuru yapmalıdır (eşlerden biri yabancıysa veya ölmüşse Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir)
Eşlerden biri başvuruya yanaşmıyorsa idari işlem yapılamaz; bu durumda tanıma davası açmak zorunludur.
Tek Başına Başvuru Yapabilmek İçin Gerekli Şartlar
- Başvuran kişi Türk vatandaşı olmalıdır.
- Boşanılan eş yabancı uyruklu olmalıdır.
- Boşanma kararının kesinleşmiş olması gerekmektedir.
- Karara apostil şerhi alınmalı ve noter/konsolosluk tasdikli Türkçe tercümesi yapılmalıdır.
- Başvuru bizzat kişi tarafından veya avukatı aracılığıyla yapılmalıdır.
- Uygulamada nüfus müdürlüğü, boşanılan eşin kimlik veya pasaport tercümesini isteyebilmektedir; bu belge sunulamazsa idari işlem yapılamayabilir ve tanıma davası açılması gerekebilir.
Tanıma ve Tenfiz İçin Gerekli Belgeler
- Hollanda mahkemesinin boşanma kararının aslı veya onaylı sureti
- Kesinleşme şerhi ve apostil şerhi
- Kararın noter veya konsolosluk onaylı Türkçe tercümesi
- Avukata verilecek özel yetkili vekaletname
- Belgelerin eksiksiz olması tek başına yeterli değildir; mahkeme ayrıca MÖHUK m.54 ve m.58’deki şartların (kamu düzenine açıkça aykırılık bulunmaması, savunma hakkına uyulmuş olması gibi) varlığını inceler.
Hollanda Boşanma Kararının Tanıma–Tenfizi Yapılmazsa Ne Olur?
- Kişi Türkiye’de hâlâ evli görünür ve yeniden evlenemez.
- Mirasçılık gibi konularda hukuki belirsizlik ve sorunlar yaşanabilir.
- Mal rejiminin hangi tarihte sona erdiği ve sonradan edinilen malların durumu konusunda uyuşmazlık çıkabilir.
- Mal paylaşımı davası açılabilmesi için boşanmanın tanınması zorunludur.
- Zaman geçtikçe eski eşin adresinin tespiti zorlaşır ve tebligat süreçleri uzar.
Tanıma–Tenfiz Davası Açmak İçin Süre Var Mı?
Türk hukukunda tanıma ve tenfiz davalarının açılması için belirlenmiş bir süre yoktur. Ancak her geçen yıl iletişim güçleştiği için hak kaybı ve gecikme riskleri artmaktadır.
Boşanma Tanıma–Tenfiz Davası İçin Türkiye’ye Gelmek Zorunlu mu?
Türkiye’ye gelmeye gerek yoktur. Yurtdışında yaşayan kişiler konsolosluklardan veya bulundukları ülkedeki noterlerden verecekleri vekaletname ile davayı tamamen avukat aracılığıyla yürütebilir; yabancı noterde düzenlenen vekaletnamenin apostil şerhi alınmış ve Türkçe tercümesi onaylanmış olmalıdır.
Hangi Durumlarda Tenfiz Davası Açılır?
Tanıma yalnızca boşanma hükmüyle sınırlı değildir; yabancı kararın diğer hükümleri de tanınabilir (MÖHUK m.58). Ancak Hollanda mahkemesi kararında nafaka, tazminat, yargılama giderleri veya çocuğun teslimi gibi icra edilmesi gereken hükümler varsa, bunların Türkiye’de icra edilebilmesi için tenfiz kararı gerekir (MÖHUK m.50); tanıma ve tenfiz talepleri aynı dilekçede birlikte ileri sürülebilir.
Tanıma–Tenfiz Davasında Türk Mahkemesi Neyi İnceler?
Türk mahkemesi boşanma sebeplerini tekrar incelemez. Kararın kesinleşmiş olması ve MÖHUK m.54’teki diğer şartların (ör. Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olması) yanında özellikle:
- Davalıya usulüne uygun tebligat yapılıp yapılmadığını,
- Savunma hakkının tanınıp tanınmadığını,
- Kararın Türk kamu düzenine aykırı olup olmadığını
denetler.
Tanıma ve Tenfiz Avukatlığı
Yurtdışında verilen boşanma kararlarının tanınması ve tenfizi, hukuki bilgi ve tecrübe gerektiren teknik bir süreçtir. Gerekli evrakların avukata ulaştırılması hâlinde Türkiye’ye gelmeden tüm süreç yürütülebilir ve nüfus kayıtları güncellenebilir.
