Türkiye’de Evlenip Yurtdışında Boşanmak Hakkında Merak Edilenler
“Türkiye’de evlenip yurtdışında boşandım, yabancı boşanma kararım Türkiye’de geçerli mi?” sorusu en sık karşılaşılan hukuki sorunlardan biridir. Evliliklerini Türkiye’de gerçekleştirdikten sonra yurtdışına yerleşen kişilerin yaşadıkları ülkede boşanmaları mümkündür; ancak esas sorun, bu boşanmanın Türkiye’de resmi olarak geçerli olmamasıdır. Türkiye’de tanıma ve tenfiz işlemi yapılmadıkça, kişiler Türkiye’de hâlâ evli görünür ve yeniden evlenme, evlenme ehliyet belgesi alma, miras, mal paylaşımı gibi alanlarda ciddi hukuki problemler ortaya çıkar.
Yabancı bir ülkede verilen boşanma kararı yalnızca verildiği ülkede geçerlidir. Bu kararın Türkiye’de de geçerli olabilmesi için mutlaka tanıma veya tenfiz işlemi yapılmalıdır. Tanıma–tenfiz davaları, yabancı boşanma kararlarının Türkiye’de hüküm ve sonuç doğurabilmesi için açılması gereken davalardır.
Konsoloslukta Boşanma İşlemleri
Yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları, belirli şartların sağlanması hâlinde boşanma kararlarını konsolosluklar aracılığıyla Türkiye’deki nüfus kayıtlarına işletebilir. Ancak bu işlem yalnızca anlaşmalı boşanma kararları için ve her iki tarafın birlikte başvurusu durumunda mümkündür. Konsolosluk, mahkeme yerine boşanma kararı vermez; sadece yabancı mahkeme kararının Türkiye’de idari olarak işlenmesine aracılık eder.
Konsoloslukta Boşanma Olur Mu?
Konsolosluk bir “mahkeme” olmadığı için boşanma kararı vermez; sadece yabancı ülkede alınmış boşanma kararını Türkiye nüfus kayıtlarına işlemek için idari başvuru kabul eder. Bu işlem için:
- Tarafların birlikte başvurması,
- Kararın kesinleşmiş olması,
- Apostil ve tercüme işlemlerinin tamamlanmış olması
gerekir. Bu şartlar yoksa tanıma–tenfiz davası açılması zorunludur.
Eşim Yurtdışında, Boşanmak İstiyorum
Eşi yurtdışında olan kişiler Türkiye’de boşanma davası açabilir. Mahkeme, yurtdışında yaşayan eşe tebligatı Uluslararası Tebligat Sözleşmesi hükümlerine göre yapar. Bu nedenle süreç normalden uzun sürebilir. Eşin adresi bilinmiyorsa HMK gereği adres araştırmaları yapılır; bulunamazsa ilanen tebligat yoluna başvurulur.
Yurtdışında Boşanmanın Türkiye’de Tanınması
Yurtdışında alınan boşanma kararının Türkiye’de geçerli olabilmesi için tanıma veya tenfiz işlemi zorunludur. Aksi hâlde kişi:
- Türkiye’de hâlâ evli görünür,
- Yeniden evlenemez,
- Mal paylaşımı ve miras işlemlerinde hak kaybı yaşar.
Tanıma, kararın Türkiye’de yalnızca sonuç doğurmasını sağlar; tenfiz ise gerekli olduğunda icra kabiliyeti kazandırır.
Yurtdışı Boşanma Kararları Artık Türkiye’de de Geçerli
2018 yılında yapılan yasal değişiklik ile yabancı boşanma kararlarının bir kısmı mahkemeye gitmeye gerek kalmadan, nüfus müdürlükleri ve konsolosluklar aracılığıyla idari işlemle Türkiye’de geçerli hâle gelebilmektedir. Ancak bu yalnızca:
- Anlaşmalı boşanma kararlarında,
- Her iki tarafın birlikte başvurması hâlinde
mümkündür. Velayet, nafaka, tazminat gibi sonuçlar idari işlemle geçerli olmaz; bunlar için ayrıca tenfiz davası gerekir.
Yurtdışında Yaşayanların Türkiye’de Boşanması
Yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları Türkiye’de boşanma davası açabilir. Kendilerinin duruşmaya gelmesi şart değildir; avukatlarına verecekleri özel yetkili vekaletname ile tüm süreç Türkiye’de yürütülebilir. Bu yöntem özellikle Almanya, Fransa, Hollanda, İngiltere, Kanada ve ABD’de yaşayan Türk vatandaşlarının en çok tercih ettiği yöntemdir.
Yurtdışı Boşanma İşlemleri
Yurtdışında boşanan kişiler Türkiye’de resmi işlem yapmazsa hukuki olarak hâlâ evlidir. Bu nedenle aşağıdaki adımlar takip edilmelidir:
- Yabancı mahkeme kararının kesinleşmesi
- Apostil şerhi alınması
- Yeminli tercüme işlemleri
- Tanıma–tenfiz davası veya idari başvuru
Her aşamada belgelerin eksiksiz olması dava süresini önemli ölçüde kısaltır.
Anlaşmalı Boşanma ve Yurt Dışında Bulunma Sorunu
Anlaşmalı boşanmada tarafların duruşmaya birlikte katılması gerekir. Ancak taraflardan biri yurtdışında ise bu bir sorun gibi görünse de çözüm mümkündür:
- Taraflardan biri duruşmaya bizzat katılır, diğer eş ise avukatına vekalet verir,
- Bu durumda dava teknik olarak çekişmeli açılır ancak mahkeme protokolü kabul ettiğinde tek celsede biter,
- Duruşmaya fiziksel katılamayan eşin avukatı sürecin tamamını yürütür.
Tanıma Tenfiz İçin Gerekli Belgeler
- Yabancı mahkeme kararının aslı
- Kararın kesinleşme şerhi
- Apostil şerhi
- Belgelerin yeminli tercümesi ve onayı
- Vekaletname (avukat ile takip edilecekse)
Tanıma ve Tenfiz Davası Hangi Mahkemelerde Görülür?
Boşanma, velayet ve nafakaya ilişkin yabancı kararların tanıma ve tenfizi Aile Mahkemelerinde; bulunmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülür.
Tanıma Tenfiz Davasında Tarafların Duruşmaya Gelmesi Gerekir Mi?
Davacı, avukatı yoksa duruşmaya katılmak zorundadır. Avukat ile temsil edilen davacı ise duruşmaya gelmek zorunda değildir. Davalı ise gelmese de dava yürütülür; ancak tebligat mutlaka yapılmalıdır.
Tanıma Tenfiz Davası Avukatsız Açılır mı?
Evet, mümkündür. Ancak yabancı tebligat, apostil, tercüme ve usul kuralları nedeniyle hata yapılması sık görülen bir durumdur. Bu nedenle tanıma–tenfiz sürecinin bir uzman tarafından yürütülmesi önerilir.
Tanıma ve Tenfiz Davası Ne Kadar Sürer?
Sürenin en belirleyici unsuru yurtdışı tebligatlarıdır. Genel olarak:
- Yurtdışı tebligat: 4 ay
- Davanın tamamlanması: 6 – 12 ay
Her iki tarafın avukat aracılığıyla süreci yürütmesi hâlinde bu süre önemli ölçüde kısalabilir.
Apostil Nedir? Neden Gereklidir?
Apostil, bir belgenin başka bir ülkede geçerli olduğunu gösteren uluslararası bir onay sistemidir. Yabancı mahkeme kararının gerçekten o ülkenin mahkemesi tarafından verildiğini ispatlar. Bu nedenle tanıma–tenfizde apostil şerhi zorunludur.
Tanıma ve Tenfiz Davası Avukatı
Yurtdışında verilen boşanma kararlarının Türkiye’de geçerli hâle gelmesi uzmanlık gerektiren bir süreçtir. Gerekli belgeleri avukatınıza ulaştırdığınızda Türkiye’ye gelmenize gerek kalmadan tüm süreç yürütülebilir ve karar kısa sürede nüfus kayıtlarına işlenebilir.
Antalya Tanıma ve Tenfiz Avukatı İletişim
Antalya tanıma tenfiz avukatı Antalya Avukat ve Arabulucu Pınar Yılmaz Büyükurgancı ile +90 (537) 899 67 11 numaralı telefondan iletişime geçebilirsiniz.
