Bu yazımızda Türkiye’de evlenip yurtdışında boşanmak konusu hakkında merak edilenler, konsoloslukta boşanma işlemleri, eşim yurtdışında boşanmak istiyorum, yurtdışında boşanmanın Türkiye’de tanınması, yurtdışı boşanma kararları artık Türkiye’de de geçerli mi?, yurtdışında yaşayanların Türkiye’de boşanması, yurtdışı boşanma işlemleri, konsoloslukta boşanma olur mu, anlaşmalı boşanma ve yurt dışında bulunma sorunu ile bilgilendirmeler bulunmaktadır. Antalya’da Tanıma tenfiz avukatı Antalya Avukat ve Arabulucu Pınar Yılmaz Büyükurgancı ile +90 (537) 899 67 11 numaralı telefondan iletişime geçebilirsiniz.
Türkiye’de Evlenip Yurtdışında Boşanmak Hakkında Merak Edilenler
“Türkiye’de evlenip yurtdışında boşandım, yabancı boşanma kararım Türkiye’de geçerli mi?” sorusu en sık karşılaşılan hukuki sorunlardan biridir. Evliliklerini Türkiye’de gerçekleştirdikten sonra yurtdışına yerleşen kişilerin yaşadıkları ülkede boşanmaları mümkündür; ancak esas sorun, bu boşanmanın Türkiye’de resmi olarak geçerli olmamasıdır. Türkiye’de tanıma ve tenfiz işlemi yapılmadıkça, kişiler Türkiye’de hâlâ evli görünür ve yeniden evlenme, evlenme ehliyet belgesi alma, miras, mal paylaşımı gibi alanlarda ciddi hukuki problemler ortaya çıkar.
Yabancı bir ülkede verilen boşanma kararı Türkiye’de kendiliğinden sonuç doğurmaz. Bu kararın Türkiye’de de geçerli olabilmesi için tanıma veya tenfiz kararı alınmalı ya da şartları varsa 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A uyarınca nüfus kütüğüne idari tescil yaptırılmalıdır. Tanıma–tenfiz davaları, yabancı boşanma kararlarının Türkiye’de hüküm ve sonuç doğurabilmesi için açılması gereken davalardır.
Konsoloslukta Boşanma İşlemleri
Yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları, belirli şartların sağlanması hâlinde boşanma kararlarını konsolosluklar aracılığıyla Türkiye’deki nüfus kayıtlarına işletebilir. Bu işlem için kanun anlaşmalı boşanma şartı aramaz; tarafların bizzat veya vekilleri aracılığıyla birlikte başvurması gerekir, taraflardan biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı olan diğer taraf veya vekili tek başına başvurabilir. Konsolosluk, mahkeme yerine boşanma kararı vermez; sadece yabancı mahkeme kararının Türkiye’de idari olarak işlenmesine aracılık eder.
Konsoloslukta Boşanma Olur Mu?
Konsolosluk bir “mahkeme” olmadığı için boşanma kararı vermez; sadece yabancı ülkede alınmış boşanma kararını Türkiye nüfus kayıtlarına işlemek için idari başvuru kabul eder. Bu işlem için:
- Tarafların birlikte başvurması (taraflardan biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı olan diğer tarafın tek başına başvurusu),
- Kararın kesinleşmiş olması,
- Apostil ve tercüme işlemlerinin tamamlanmış olması,
- Kararın verildiği devlet kanunlarına göre yetkili makamca verilmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması
gerekir. Bu şartlar yoksa tanıma–tenfiz davası açılması zorunludur.
Eşim Yurtdışında, Boşanmak İstiyorum
Eşi yurtdışında olan kişiler Türkiye’de boşanma davası açabilir. Mahkeme, yurtdışında yaşayan eşe tebligatı Tebligat Kanunu ile Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve ikili anlaşmalar çerçevesinde yapar. Bu nedenle süreç normalden uzun sürebilir. Eşin adresi bilinmiyorsa Tebligat Kanunu gereği adres araştırmaları yapılır; bulunamazsa ilanen tebligat yoluna başvurulur.
Yurtdışında Boşanmanın Türkiye’de Tanınması
Yurtdışında alınan boşanma kararının Türkiye’de geçerli olabilmesi için tanıma veya tenfiz kararı ya da şartları varsa 5490 sayılı Kanun m.27/A uyarınca idari tescil gerekir. Aksi hâlde kişi:
- Türkiye’de hâlâ evli görünür,
- Yeniden evlenemez,
- Mal paylaşımı ve miras işlemlerinde hak kaybı yaşar.
Tanıma, kararın Türkiye’de yalnızca sonuç doğurmasını sağlar; tenfiz ise gerekli olduğunda icra kabiliyeti kazandırır.
Yurtdışı Boşanma Kararları Artık Türkiye’de de Geçerli
2017 yılında 690 sayılı KHK ile getirilen ve 2018’de 7077 sayılı Kanunla aynen kabul edilen düzenleme ile yabancı boşanma kararlarının bir kısmı mahkemeye gitmeye gerek kalmadan, nüfus müdürlükleri ve konsolosluklar aracılığıyla idari işlemle Türkiye’de geçerli hâle gelebilmektedir. Ancak bu yalnızca:
- Kararın yetkili makamca verilmiş, usulen kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması,
- Tarafların birlikte (taraflardan biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı olan diğer tarafın tek başına) başvurması hâlinde
mümkündür. Velayet, nafaka, tazminat gibi sonuçlar idari işlemle geçerli olmaz; bunlar için ayrıca tanıma veya tenfiz davası gerekir.
Yurtdışında Yaşayanların Türkiye’de Boşanması
Yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları Türkiye’de boşanma davası açabilir. Çekişmeli davada kendilerinin duruşmaya gelmesi şart değildir; avukatlarına verecekleri özel yetkili vekaletname ile süreç Türkiye’de yürütülebilir. Anlaşmalı boşanmada ise hâkimin tarafları bizzat dinlemesi şarttır. Bu yöntem özellikle Almanya, Fransa, Hollanda, İngiltere, Kanada ve ABD gibi ülkelerde yaşayan Türk vatandaşları için pratik bir yoldur.
Yurtdışı Boşanma İşlemleri
Yurtdışında boşanan kişiler Türkiye’de resmi işlem yapmazsa hukuki olarak hâlâ evlidir. Bu nedenle aşağıdaki adımlar takip edilmelidir:
- Yabancı mahkeme kararının kesinleşmesi
- Apostil şerhi alınması
- Yeminli tercüme işlemleri
- Tanıma–tenfiz davası veya idari başvuru
Her aşamada belgelerin eksiksiz olması dava süresini önemli ölçüde kısaltır.
Anlaşmalı Boşanma ve Yurt Dışında Bulunma Sorunu
Anlaşmalı boşanmada hâkimin her iki eşi bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi şarttır. Bu nedenle taraflardan biri yurtdışındaysa şu hususlar dikkate alınmalıdır:
- Eşlerden birinin yalnızca avukat aracılığıyla temsil edilmesi, hâkimin onu bizzat dinlemesi şartını karşılamaz; vekil aracılığıyla anlaşmalı boşanma kararı verilemez,
- Yurtdışındaki eşin hâkim tarafından dinlenmesinin mümkün olup olmadığı somut dosyaya göre değerlendirilmelidir,
- Bu şart sağlanamazsa dava genel hükümlere göre çekişmeli olarak yürür; bu durumda tahkikat yapılır ve dava tek celsede bitmeyebilir.
Tanıma Tenfiz İçin Gerekli Belgeler
- Yabancı mahkeme kararının aslı
- Kararın kesinleşme şerhi
- Apostil şerhi
- Belgelerin yeminli tercümesi ve onayı
- Vekaletname (avukat ile takip edilecekse)
Tanıma ve Tenfiz Davası Hangi Mahkemelerde Görülür?
Boşanma, velayet ve nafakaya ilişkin yabancı kararların tanıma ve tenfizi Aile Mahkemelerinde; bulunmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülür.
Tanıma Tenfiz Davasında Tarafların Duruşmaya Gelmesi Gerekir Mi?
Avukat ile temsil edilen davacının duruşmaya gelmesi zorunlu değildir. Avukatı olmayan davacı duruşmaya gelmezse, karşı taraf da gelmemişse dosya işlemden kaldırılır; karşı taraf gelmişse onun talebi üzerine yargılamaya devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Davalı ise gelmese de dava yürütülür; ancak tebligat mutlaka yapılmalıdır.
Tanıma Tenfiz Davası Avukatsız Açılır mı?
Evet, mümkündür. Ancak yabancı tebligat, apostil, tercüme ve usul kuralları nedeniyle hata yapılması sık görülen bir durumdur. Bu nedenle tanıma–tenfiz sürecinin bir avukat tarafından takip edilmesi yararlı olabilir.
Tanıma ve Tenfiz Davası Ne Kadar Sürer?
Sürenin en belirleyici unsuru yurtdışı tebligatlarıdır. Genel olarak:
- Yurtdışı tebligat: ülkeye ve tebligat yoluna göre birkaç ay sürebilir
- Davanın tamamlanması: mahkemenin iş yüküne ve dosyanın durumuna göre değişir
Her iki tarafın avukat aracılığıyla süreci yürütmesi hâlinde bu süre önemli ölçüde kısalabilir.
Apostil Nedir? Neden Gereklidir?
Apostil, bir belgenin başka bir ülkede geçerli olduğunu gösteren uluslararası bir onay sistemidir. Yabancı mahkeme kararının gerçekten o ülkenin mahkemesi tarafından verildiğini ispatlar. Bu nedenle tanıma–tenfizde kararın o ülke makamlarınca usulen onanmış olması gerekir; Lahey Apostil Sözleşmesine taraf ülkelerde bu onay apostil şerhiyle, taraf olmayan ülkelerde kural olarak konsolosluk onayıyla sağlanır.
Tanıma ve Tenfiz Davası Avukatı
Yurtdışında verilen boşanma kararlarının Türkiye’de geçerli hâle gelmesi teknik bilgi gerektiren bir süreçtir. Gerekli belgeleri avukatınıza ulaştırdığınızda Türkiye’ye gelmenize gerek kalmadan tüm süreç yürütülebilir ve karar kesinleştikten sonra nüfus kayıtlarına işlenebilir.
Antalya Tanıma ve Tenfiz Avukatı İletişim
Antalya tanıma tenfiz avukatı Antalya Avukat ve Arabulucu Pınar Yılmaz Büyükurgancı ile +90 (537) 899 67 11 numaralı telefondan iletişime geçebilirsiniz.
