Antalya boşanma avukatı Pınar Yılmaz Büyükurgancı – Büyükurgancı Yılmaz Hukuk Bürosu web sitesinde yer alan içerikler bilgilendirme amaçlı olup reklam içermez ve haksız rekabete sebep olmaz.
Kanada Boşanma Kararının Tanıma ve Tenfizi Hakkında Bilgilendirmeler
Türkiye’deki boşanma kararı Kanada’da tanınır mı?
Kanada’da yabancı boşanma kararlarının tanınması, Federal Divorce Act’in 22. maddesi ve Kanada hukukundaki tanıma kurallarına bağlıdır; bu kurallardan biri, eşlerden birinin kararın verildiği ülkeyle belirli süreli ikamet bağı bulunmasıdır.
Yabancı bir ülkede alınan boşanma kararı Türkiye’de, şartları varsa nüfus kütüğüne idari tescil yoluyla, aksi hâlde tanıma davası yoluyla hüküm ifade eder. Kanada’da ise yabancı boşanma kararının tanınması için Türkiye’deki gibi ayrı bir dava kural olarak aranmaz; kararın Kanada’da hüküm doğurup doğurmayacağı Kanada hukukundaki tanıma şartlarına göre değerlendirilir.
Kanada Mahkemesi Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması
Kanada’da yaşayan Türk vatandaşı veya Türk devletinden izin alarak Türk vatandaşlığından çıkan Pembe/Mavi Kart hakkı sahibi kişiler, evliliklerini çeşitli nedenlerle boşanma ile sonlandırabilmektedir.
Bu kişiler boşanmak için Kanada mahkemelerine başvurmakta ve taraflar Kanada mahkemesinden boşanma kararı almaktadır. Kanada mahkemesinin boşanma davasında hangi hukuku uygulayacağı Kanada hukukuna göre belirlenir. Kanada’da boşanmaya yalnızca mahkemeler karar vermektedir.
Yabancı Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması ve Nüfusa İşlenmesi
Küreselleşen dünyada uluslararası evliliklerin sayısında artış görülmektedir. Bunun sonucu olarak yabancı ülkelerde alınan boşanma kararlarının Türkiye’de tanınması ve nüfus kayıtlarına işlenmesi giderek daha önemli bir hukuki konu haline gelmiştir.
Yabancı bir ülkede alınan boşanma kararının Türkiye’de geçerli olması ve tarafların medeni durumlarının güncellenmesi için mutlaka tanıma işleminin yapılması gerekmektedir. Aksi takdirde taraflar resmen hâlâ evli görünmeye devam eder. Peki;
Kanada boşanma kararı Türkiye’de boşanma için yeterli mi?
Kanada’da boşanma kararı alınması Türk hukuk düzeni açısından tek başına geçerli değildir. Bu kararın Türkiye’de de hüküm ifade edebilmesi için belirli şartların sağlanması ve mahkeme/makam tarafından tanınması gerekir.
Mavi Kartlılar, birlikte başvuru yapanlar ve boşandığı eşi ölmüş veya yabancı olanlar tanıma-tenfiz davası açmak zorunda değil
Türk vatandaşı iken evlenip daha sonra izinle Kanada vatandaşlığına geçen kişiler, tekrar bir Türk vatandaşı ile evlenmek istediklerinde “evlenme ehliyet belgesi” sunmak zorunda olduklarından Türkiye’de tanıma-tenfiz işlemi yaptırmak zorundadırlar. Nüfus kayıtları kapalı olsa dahi hâlâ evli görünürler. Yeni düzenleme ile Mavi/Pembe Kart sahipleri bu işlemi idari şekilde yapabilmekte olup dava açma zorunluluğu bulunmamaktadır. Çünkü;
Mayıs 2012’de Nüfus Kanunu’nda yapılan değişiklik ile Mavi Kartlılar Kütüğü oluşturulmuştur. Daha sonra İçişleri Bakanlığınca işlemlerin nasıl yürütüleceğine dair düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemeyle Mavi/Pembe Kart sahipleri, Kanada boşanma kararlarını Konsolosluklara veya Nüfus Müdürlüklerine başvurarak kayıtlarına işletebilmektedir.
Konu ile ilgili detaylı bilgi “Yurt Dışı Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması” başlıklı makalemizde bulunmaktadır.
Sadece Türk vatandaşı veya çifte vatandaş olanlar açısından ise durum farklıdır. 29.04.2017 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme ile yabancı ülkelerde verilen boşanma kararları, tarafların veya vekillerinin birlikte başvurması halinde Konsolosluk veya Nüfus Müdürlükleri tarafından medeni hâl siciline işlenebilmektedir.
Bu çerçevede Kanada’da boşanan Türk vatandaşı veya çifte vatandaşlar, birlikte veya vekalet verdikleri avukatları aracılığıyla başvurarak boşanma kararlarını dava açmadan nüfus kayıtlarına işletebilirler. Ancak idari tescil yalnız boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin kararlar için mümkündür; nafaka, velayet, mal rejimi gibi hükümler için ayrıca tanıma veya tenfiz davası açılması gerekir.
İdari tanımanın uygulanmasında dikkat edilmesi gerekenler
İdari tescile ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca yönetmelikle belirlenmiştir. Kanada boşanma kararının idari yoldan tescili için başvuru, yurt dışında kararın verildiği ülkedeki (Kanada’daki) dış temsilciliklere, yurt içinde ise Bakanlık tarafından belirlenen nüfus müdürlüklerine yapılır.
Başvurular, Bakanlıkça belirlenen usule göre değerlendirilir.
Kanun, taraflardan birinin ölmüş ya da yabancı olması hâli dışında tarafların birlikte (bizzat veya vekilleri aracılığıyla) başvurmasını arar. Türk vatandaşı eşlerden yalnız biri başvurur ve diğer eş başvuruya katılmazsa tescil talebi reddedilir; bu durumda tanıma, MÖHUK uyarınca dava yoluyla yapılır.
2020 yılında yapılan düzenleme ile Kanada’da boşanan taraflardan birinin ölmüş veya yabancı olması halinde diğer tarafın tek başına yaptığı başvuru ile boşanma kararının idari yoldan tanınması mümkün hale gelmiştir.
Özetle kimler dava açmadan boşanma kararını işletebilir?
- Karar, verildiği devlet kanunlarına göre yetkili makamca verilmiş, usulen kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı değilse; ayrıca
- Her iki taraf birlikte veya vekaletle başvurabiliyorsa,
- Karşı taraf ölmüşse (Türk vatandaşı olan eş tek başına başvurabilir),
- Karşı taraf yabancı uyruklu ise (Türk vatandaşı olan eş tek başına başvurabilir).
Dava açılması zorunlu olan durumlar
- Beraber başvuru yapılamıyorsa,
- Karşı taraf Türk vatandaşı olup başvuruya katılmazsa,
- Konsolosluk veya nüfus müdürlüğü işlemi uygun bulmazsa.
Dava açılması gereken hâllerde dosyanın hazırlanması için tanıma–tenfiz sürecinde avukat desteği alınabilir.
Antalya tanıma tenfiz avukatı ile iletişime geçmek için tıklayın.
Karar Türkiye’de tanıtılmazsa ne olur?
Tanıma ve tenfiz işlemlerinin yapılmaması hukuki karmaşaya ve hak kayıplarına neden olabilir:
- Taraflar hâlâ evli görüneceği için ölüm halinde mirasçılık devam eder.
- Taraflar yeniden evlenemez.
- Adres bulunamaması nedeniyle dava süreci uzar ve masraflar artar.
- Boşanma tanınmadığı için edinilmiş mallarda eş hak iddia edebilir.
- Boşanma tanınmadığı için çocuk nüfusta hâlâ eski eşin çocuğu olarak kaydedilebilir.
Tanıma-tenfiz davası açmak için süre var mı?
Kanunda süre yoktur ancak geciktirilmesi çeşitli hak kayıplarına ve masraflara yol açabilir.
Bu davayı açmak için mutlaka Türkiye’ye gelmeli miyim?
Hayır. Vekaletname ile tüm sürecin avukat tarafından yürütülmesi mümkündür.
Dava açmak için ne yapılmalı?
Taraflar birlikte başvurabiliyorsa ve kanuni şartlar varsa, boşanma hükmünün tescili için dış temsilciliğe veya nüfus müdürlüğüne başvuru yeterlidir; nafaka, velayet gibi hükümler için yine dava gerekir.
Anlaşma yoksa tanıma davası açılmalıdır.
Gerekli belgeler
- Vekaletname
- Kanada boşanma kararının usulen onanmış aslı veya kararı veren mahkemece onanmış örneği ile onanmış tercümesi
- Kararın kesinleştiğini gösteren onanmış belge ve onanmış tercümesi
- Apostil şerhi (Kanada 2024 itibariyle apostile taraf olduğu için yeterlidir)
Tanıma davasında tekrar boşanma görülür mü?
Hayır. Türk hâkimi boşanma sebeplerini yeniden incelemez; kararın kesinleşmiş olması, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması, kamu düzenine açıkça aykırı olmaması ve davalının savunma hakkına riayet edilmiş olması gibi kanuni şartlara bakar.
Tanık delili gerekli midir?
Kural olarak gerekmez. Tanıma davaları basit yargılama usulüne tabidir; esas olarak kararın onanmış aslı veya örneği, kesinleşme belgesi ve bunların onanmış tercümeleri üzerinden inceleme yapılır.
Kanada-Kebek (Québec) dahil dünyanın neresinde olursanız olun bize ulaşabilir, Kanada boşanma kararının Türkiye’de tanınması için başvuru yapabilirsiniz. Evraklar ulaştırıldığında süreç, vekaletname ile Türkiye’ye gelmenize gerek kalmadan yürütülebilir.
