Boşanma Davası Hakkında Merak Edilenler
Evlenmek, hukuk düzenimiz için farklı cinsiyetten iki kişinin hayat ortaklığı amacıyla bir araya gelmesidir. Büyük hayallerle başlayan evlilikler zaman içerisinde çeşitli nedenlerle tarafların istekleri doğrultusunda sonlandırılabilir. Boşanma avukatları bu noktada her iki tarafın da hayatlarının geri kalanına uygun koşullarda devam etmelerine yardımcı olurlar. Boşanma avukatı olmak için özel bir program tamamlamak gerekli değildir. Antalya’daki ofisimizde boşanma davalarına destek vermekteyiz. Ofisin kurucusu Avukat Pınar Yılmaz Büyükurgancı boşanma avukatı olarak bilinmektedir.
Evlilik birliği içinde bulunan eşlerden birinin veya her ikisinin talebi doğrultusunda boşanma davası açılır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun Aile Hukuku başlıklı ikinci kitabında boşanma davaları detaylı şekilde düzenlenmiştir. Eşler boşanmak konusunda bir anlaşmaya varırlarsa anlaşmalı, boşanmanın sonuçlarında anlaşamazlarsa çekişmeli olarak boşanabilirler.

Anlaşmalı Boşanma Davası
Eşler “Anlaşmalı Boşanma Protokolü”nü imzalayabilir. Bu protokol ile boşanma davası tek celsede sonuçlanır. Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesinde düzenlenmiştir:
Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi hâlinde boşanmaya hükmolunur.
Avukat Pınar Yılmaz Büyükurgancı – Aile Hukuku ve çekişmeli boşanma davaları
Kanun koyucu anlaşmalı boşanmak isteyen eşler için bazı şartlar öngörmüştür.
- Evlilik birliği en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
Anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için evlilik ilişkisinin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Nişanlılık, birlikte yaşama veya imam nikâhı bu süreye dahil edilmez.
- Eşler birlikte başvurmuş veya bir eş diğerinin davasını kabul etmiş olmalıdır.
Anlaşmalı boşanma davası ortak dilekçe ile açılabilir. Ayrıca bir eşin diğer eşin tüm taleplerini kabul etmesi halinde de anlaşmalı boşanma mümkün olur.
- Hâkim tarafları bizzat dinlemiş olmalıdır.
Taraflar boşanmak istediklerini hâkim huzurunda bizzat beyan etmelidir. Bu şart avukatla temsil edilseler dahi geçerlidir.
- Hâkim, taraf iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmiş olmalıdır.
Hâkim tarafların iradesinin baskı altında olup olmadığını değerlendirir; şüphe görürse anlaşmalı boşanmayı kabul etmez.
- Hâkim mali sonuçlar ve çocukların durumu hakkında yapılan düzenlemeyi uygun bulmalıdır.
Eşlerin protokolü imzalamış olması yeterli değildir; hâkim protokolde değişiklik yapabilir. Taraflar değişiklikleri kabul ederse anlaşmalı boşanma ile sonuçlanır, kabul etmezse dava çekişmeliye dönüşür.
Anlaşmalı boşanma davası çekişmeliye dönebileceği gibi, çekişmeli başlayan dava da anlaşmalıya dönüşebilir. Bunun için tarafların protokolü mahkemeye sunmaları veya duruşmada anlaştıklarını beyan etmeleri gerekir.
Çekişmeli Boşanma Davası
Taraflar boşanma konusunda veya sonuçları bakımından anlaşamazlarsa çekişmeli boşanma davası açılır. Çekişmeli boşanma davasının gündeme gelebileceği durumlar şunlardır:
- Eşlerden birinin boşanmak istememesi,
- Eşlerin boşanmayı istemesine rağmen sonuçlarda anlaşamaması,
- Anlaşmalı boşanmanın şartlarının oluşmaması,
- Hâkimin protokolde yaptığı değişikliklerin taraflarca kabul edilmemesi.
Çekişmeli boşanma davasının aşamaları Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yazılı yargılama usulüne göre şu şekildedir:
- Dilekçeler aşaması
- Ön inceleme duruşması
- Tahkikat aşaması
- Sözlü yargılama aşaması
- Hüküm aşaması
Taraflar iddialarını çeşitli delillerle ispatlayabilir: mesajlar, WhatsApp kayıtları, ses kayıtları, tanık beyanları, kamera görüntüleri, kredi kartı ekstreleri gibi.
Aile mahkemesi hakimi delilleri serbestçe takdir eder. Boşanma nedenleri ispatlanırsa boşanmaya, ispatlanamazsa davanın reddine karar verilir.
Boşanma Nedenleri
Boşanma sebepleri genel ve özel boşanma sebepleri olmak üzere ikiye ayrılır.
Genel Boşanma Sebepleri
Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesine göre; Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.
Genel boşanma sebebi somut olaya göre değişen geniş bir sebepler grubudur. Yargıtay’ın kabul ettiği bazı genel sebep örnekleri:
- Eşin ev işlerini yapmaması
- Aşırı kıskançlık
- Bağımsız konut talebinin reddi
- Tedaviden kaçınma
- Çocuğa ilgisizlik
- Eşini sevmediğini söylemek
- Cinsel ilişkiden kaçınmak veya zorlamak
- Meslek icrasına engel olmak
- Aileye hakaret
- Sürekli alkol kullanımı
- Temizlikten kaçınmak
- Evden sık sık ayrılmak
Özel Boşanma Sebepleri
Özel boşanma nedenleri Türk Medeni Kanunu’nun 161–165. maddeleri arasında sınırlı şekilde düzenlenmiştir. Özel bir sebep varsa kusur aranmaz.
a. Zina (TMK 161)
Zina, eşin evlilik dışı biriyle cinsel ilişki kurmasıdır. Bir defa gerçekleşmiş olması yeterlidir. Teşebbüs aşaması dahi boşanma sebebi olabilir.
Zina sebebiyle dava açma süresi: öğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde 5 yıl.
b. Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK 162)
Hayata kast: Eşin yaşamına yönelik kasıt.
Pek kötü muamele: Fiziksel/ruhsal bütünlüğü tehlikeye atan davranışlar.
Onur kırıcı davranış: Hakaret, küçük düşürme, aşağılama.
Süre: 6 ay – 5 yıl.
c. Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK 163)
Hırsızlık, dolandırıcılık, cinsel saldırı gibi toplumda küçük düşürücü suçlar; ayrıca toplumca kabul görmeyen yaşam tarzı.
Süreye bağlı değildir.
d. Terk (TMK 164)
- Eş ortak hayatı terk etmiş olmalıdır.
- Terk en az 6 ay sürmelidir.
- 4 ay sonra ihtar gönderilir; ihtardan 2 ay sonra dava açılabilir.
e. Akıl hastalığı (TMK 165)
Akıl hastalığı evlilikten sonra ortaya çıkmış olmalı ve resmi sağlık kurulu raporuyla belirlenmelidir.
Boşanma Davasında Tarafların Hakları
- Ayrı yaşama hakkı
- Yoksulluk nafakası
- İştirak nafakası
- Tedbir nafakası
- Çocukla kişisel ilişki kurma hakkı
- Maddi ve manevi tazminat
- Ziynet eşyası alacağı
- Aile konutu şerhi
- Velayet ve geçici velayet talebi
- Ortak konutun özgülenmesi
- Mal rejiminden doğan haklar
- 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu tedbirler
- Ücretsiz avukat talebi
Boşanma Davasında Nafaka
Tedbir nafakası: Dava süresince geçici tedbir olarak verilir.
İştirak nafakası: Çocuğun bakım masrafları için ödenir.
Yoksulluk nafakası: Boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek tarafa ödenir; kusuru ağır olmamalıdır.
Boşanma Davasında Çocuğun Velayeti
Hakim çocuğun yararını esas alır. 0–4 yaş arası çocuklar genellikle annenin bakımına muhtaç sayılır.
Boşanma Davasında Mal Paylaşımı
Mal rejiminin tasfiye tarihi boşanma davasının açıldığı tarihtir. Boşanma davasıyla birlikte mal paylaşımı davası da açılabilir.
Katılma alacağı ve katkı payı alacağı bu süreçte en sık talep edilen alacaklardır.
Boşanma Davasında Maddi ve Manevi Tazminat
Maddi tazminat: Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen tarafa ödenir.
Manevi tazminat: Kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafa yaşadığı üzüntü ve manevi zararın karşılığı olarak ödenir.
Hukuki Niteliği
Boşanmak yenilik doğuran bir haktır ve yalnızca dava yoluyla kullanılabilir.
Görevli Mahkeme
Boşanma davaları Aile Mahkemesi’nde açılır. Aile mahkemesi olmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlendirilir.
Tecrübeli ve Uzman Bir Boşanma Avukatının Gerekliliği
Boşanma davaları yoğun usul kuralları gerektirdiği için avukat desteği hak kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir. Yanlış dilekçe, yanlış delil sunumu veya süre kaçırma ciddi sonuçlar doğurabilir.
Boşanma Avukatlarının Verdiği Hizmetler
- Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları
- Nafaka indirilmesi, artırılması veya kaldırılması
- Babalık davaları
- Soybağının reddi davaları
- Vasiyetname düzenlenmesi ve iptal davaları
- Velayet talepleri
- Vesayet davaları
- Maddi ve manevi tazminat
- Mal rejimi davaları
- Mal paylaşımı
- Mal ayrılığı
- İddet süresinin kaldırılması
- Evlat edinme işlemleri

























